Vergi Affı Kanununa göre,

başvuru süresinin sonuna kadar bu beyan ve bildirimleri düzeltebilir ve ödeme seçeneklerini değiştirebilirler. Başvuru süresinin sonuna kadar verilecek düzeltme beyanları ilk beyanı azaltıcı veya artırıcı nitelikte olabilecektir.

Mükelleflerce ilgili yıllarda düzeltme beyannamesi verilmiş ve düzeltme işlemlerinin 12.03.2023 tarihine kadar sonuçlandırılmış olsa da

yapılan tarhiyatlar üzerine Kanunun yayımlandığı tarihten önce yapılıp kesinleşen tarhiyatlar, matrah artırımına esas ilgili dönem beyanı ile birlikte dikkate alınacaktır.

Örnek 1: 2019 yılı beyannamesinde beyan edilen matrah 500.000 TL olduğunda ve mükellef tarafından 2020 yılında 2019 yılı için düzeltme beyannamesi verilerek matrahını  800.000 TL olarak düzelttiğinde,  2019 yılı artırım matrahı olarak 800.000 TL üzerinden hesaplanması gerekecektir.

Örnek 2: 2018 yılı beyannamesinde beyan edilen matrah 900.000 TL olsun. 2018 yılı için yapılan vergi incelemesi sonucunda ikmalen tarhiyat sonucu,  2018 yılı olması gereken matrahın 1.500.000 TL olduğu konusunda rapor düzenlenmiş ise,  2018 yılı artırım matrahının 1.500.000 TL üzerinden hesaplanması gerekecektir.

1/1/2023 tarihinden sonra, 2021 yılı beyannamesi ya da 2022 yılı üçüncü geçici vergilendirme dönemine ilişkin beyanname başta olmak üzere yapılacak kıyaslamada dikkate alınacak beyannamelerde matrah azaltıcı nitelikte düzeltme beyannamesi verilmesi durumunda, 2022 takvim yılına yönelik matrah artırımında bulunulabilmesi için bu yıla ilişkin beyannamede beyan edilmesi gereken vergiye esas matrahın belirlenmesinde düzeltme öncesi beyan edilen matrahlar esas alınacaktır.

Örnek 3: 2021 takvim yılındaki kurumlar vergisi beyannamesinde beyana konu vergiye esas matrahı 250.000 TL, 2022 yılı üçüncü geçici vergilendirme dönemine ait geçici vergi beyannamesindeki kurum geçici vergi matrahı 310.000 TL’dir. 2022 yılına yönelik matrah artırımı talebinde bulunmak isteyen  mükellef,  21/03/2023 tarihinde vergi dairesine düzeltme beyannamesi vermiş ve 2021 yılı kurumlar vergisi matrahını 200.000 TL olarak düzeltmiş olsa dahi matrah artırımına ilişkin kıyaslamada düzeltme öncesi beyan edilen 250.000 TL’lik matrah dikkate alınacaktır.

Öte yandan, düzeltme beyannamesi verilmiş olması artırılan matraha indirimli  oranının uygulanmasına engel teşkil etmez.

Örnek 4: 2019 yılına ilişkin olarak matrah artırımında bulunan kurumlar vergisi mükellefinin bu döneme ilişkin kurumlar vergisi beyannamesini süresinde vermesi, bu beyanname üzerinden tahakkuk eden kurumlar vergisi ve damga vergisini süresinde ödemesi hâlinde, bu vergi türü için diğer dönemler de dâhil olmak üzere 7440 sayılı Kanunun 2 nci ve 3 üncü maddeleri hükümlerinden yararlanmamış olması şartıyla, matrah artırım tutarı üzerinden indirimli oran uygulanarak %15 oranında vergilendirilecektir. Söz konusu mükellefin aynı döneme ilişkin olarak daha sonra pişmanlık hükümlerine göre veya kendiliğinden düzeltme beyannamesi vermesi de artırılan matraha %15 oranının uygulanmasına engel teşkil etmeyecektir.

7440 Sayılı Kanun geçmiş yıl zararlarının faizsiz/cezasız düzeltilmesi olanağı getirilmiştir: Mükellefler, matrah artırımında bulundukları yıllara ait olup indirim konusu yapılamamış 2018 ila 2021 yıllarına ait geçmiş yıl zararlarının yarısı ile 2022 yılına ait zararının tamamını, 2023 ve müteakip yıl karlarından mahsup edemeyeceklerdir. Diğer taraftan, 2023 yılı birinci geçici vergilendirme dönemine ilişkin beyannamesini verdikten sonra 2022 ve önceki yıllarla ilişkin matrah artırımında bulunan mükellefler, yukarıda belirtildiği gibi zarar mahsubunu yapmak suretiyle beyannamelerini düzeltmek zorundadırlar.

Bu bölüm kapsamında beyannamelerinde düzeltme yapması gereken mükelleflerin, matrah artırımı başvuru süresi içinde düzeltme beyannamesi vermeleri hâlinde, kendilerinden vergi cezası veya gecikme faizi talep edilmeyecek, beyan üzerine tahakkuk edecek vergiler, beyannamenin verildiği tarihten itibaren bir ay içinde (gelir vergisinin ilk taksiti bir ay içinde ikinci taksiti kanuni süresinde) ödenecektir.

Burada anlaşılacağı üzere, 2022 yılına ilişkin gelir veya kurumlar vergisi beyannamelerinin verildiği tarihten sonra, 2022 yılına ilişkin matrah artırımında bulunulmak istenmesi halinde, Kanunda belirtilen kıyaslamanın yapılması ve kıyaslama sonucunda 2022 yılına ilişkin beyannamelerde düzeltme yapılarak beyan edilen matrahın artırılması gerektiği hallerde, matrah artırımı hükümlerinden yararlanılabilmesi için öncelikle 2022 yılına ilişkin gelir veya kurumlar vergisine yönelik düzeltme beyannamesi verilmesi gerekecektir.

Düzeltme işleminin 2022 yılına ait yıllık gelir vergisi/kurumlar vergisi beyanname verme süresi içinde olması halinde tahakkuk eden vergi, yıllık gelir/kurumlar vergisi ödeme süreleri içinde, bu süre geçtikten sonra yapılması halinde ise bu beyanname üzerine ödenmesi gereken verginin tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekmektedir. Söz konusu beyannameler, getirilen yasal zorunluluk kapsamında verildiğinden, bu beyanların kanuni süre geçtikten sonra başvuru süresi içinde verilmesi üzerine vergi cezası kesilmeyecek, gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

2022 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamelerinin kurum kazancının tespitinde dikkate alınan istisna ve indirim tutarları ile 5520 sayılı Kanunun 32/A maddesi kapsamında indirimli kurumlar vergisine tabi matrahlar ek vergiye tabidir. Ek vergi 2022 yılı kurumlar vergisi beyannameleri üzerinden beyan edilmektedir. Yukarıda yer alan açıklamalara uygun olarak ek vergi matrahının düzeltilmesi yıllık beyannamenin düzeltilmesini gerektirmektedir.

Eser Sevinç

Yeminli Mali Müşavir